Wizerunek Alana Turinga pojawi się na brytyjskich banknotach

Autor: RS

Alan Turing, wybitny brytyjski matematyk i kryptoanalityk, którego prace miały kluczowe znaczenie dla alianckiego zwycięstwa w czasie II wojny światowej, został uhonorowany przez Bank Anglii. Wizerunek naukowca, który po wojnie stał się ofiarą represji wymierzonych w osoby homoseksualne, znajdzie się na nowym banknocie o nominale 50 funtów. Decyzja ta stanowi zwieńczenie trwającego od lat procesu przywracania pamięci o Turingu oraz oficjalnej rehabilitacji jego osiągnięć i godności.

Urodzony na początku XX wieku Turing zapisał się w historii jako jeden z najbardziej wszechstronnych umysłów swoich czasów, wnosząc przełomowy wkład w rozwój matematyki, logiki, biologii teoretycznej oraz informatyki. Podczas II wojny światowej kierował pracami zespołu w Hut 8 w ramach Government Code and Cypher School, gdzie zajmował się kryptoanalizą niemieckiej komunikacji morskiej. Opracowane przez niego udoskonalenia elektromechanicznej maszyny wspomagającej łamanie szyfrów Enigmy, znanej jako „Bombe”, odegrały fundamentalną rolę w wygraniu Bitwy o Atlantyk i miały bezpośredni wpływ na losy wojny.

Mimo zasług dla państwa, powojenne życie Turinga zostało naznaczone ostracyzmem ze względu na jego orientację seksualną, która w ówczesnej Wielkiej Brytanii była traktowana jako przestępstwo. W 1952 roku naukowiec został oskarżony o „naruszenie moralności publicznej” po tym, jak ujawnił swój związek z innym mężczyzną podczas składania zeznań w sprawie włamania do własnego mieszkania. Przed sądem Turing stanął przed wyborem między więzieniem a alternatywną sankcją, decydując się na poddanie kuracji hormonalnej polegającej na chemicznej kastracji. Dwa lata później, w 1954 roku, genialny matematyk został znaleziony martwy w swoim domu; oficjalną przyczyną zgonu było zatrucie cyjankiem, uznane przez śledczych za samobójstwo.

Proces rehabilitacji Turinga trwał dekady i był odzwierciedleniem zmieniającej się wrażliwości społecznej oraz prawnej. W 2009 roku, po szerokiej kampanii społecznej, ówczesny premier Gordon Brown wystosował oficjalne przeprosiny za „straszne i niesprawiedliwe” traktowanie, jakiego doświadczył uczony. W 2013 roku królowa Elżbieta II udzieliła mu pośmiertnego ułaskawienia, co ostatecznie zamknęło kartę prawnych represji wobec jednej z najważniejszych postaci w historii nauki i technologii.

Uhonorowanie Turinga na banknocie 50-funtowym jest wynikiem decyzji pracowników Banku Anglii, którzy wybrali go spośród tysięcy zasłużonych kandydatów. Projekt banknotu zawiera liczne odniesienia do dorobku naukowca, w tym fotografię wykonaną przez Elliota Fry’ego, schematy maszyny ACE, wzory matematyczne oraz cytat z wywiadu udzielonego magazynowi „The Times” w 1949 roku, w którym Turing opisywał przyszłość obliczeń komputerowych. Prezentacji wizerunku dokonał gubernator Banku Anglii, Mark Carney, podkreślając, że Turing był postacią przełamującą schematy i fundamentem, na którym opiera się współczesna nauka.