Sąd apelacyjny dziewiątego okręgu w Stanach Zjednoczonych podtrzymał wcześniejsze orzeczenie, zobowiązujące władze stanu Idaho do zapewnienia osadzonej w zakładzie karnym transpłciowej kobiecie, Adree Edmo, operacji korekty płci. Sędziowie uznali, że odmowa przeprowadzenia niezbędnego z medycznego punktu widzenia zabiegu narusza ósmą poprawkę do konstytucji, chroniącą przed okrutnym i wymyślnym karaniem, ignorując tym samym poważne cierpienia pacjentki z powodu dysforii płciowej. Decyzja ta spotkała się ze zdecydowanym sprzeciwem władz stanowych, które zapowiadają dalszą walkę prawną.
Adree Edmo, odsiadująca wyrok za przestępstwo seksualne wobec osoby nieletniej, od lat domagała się leczenia dysforii płciowej w ramach opieki więziennej. Sprawa zyskała rozgłos ze względu na trudną sytuację osadzonej, która przebywa w zakładzie dla mężczyzn i podejmowała wcześniej próby samookaleczenia. Już w grudniu ubiegłego roku sędzia federalny B. Lynn Winmill uznał, że brak odpowiedniej opieki medycznej naraża skazaną na trwały uszczerbek na zdrowiu oraz nieuzasadnione cierpienie, nakazując władzom stanu sfinansowanie zabiegu.
W swoim najnowszym rozstrzygnięciu sąd apelacyjny w pełni poparł argumentację sędziego pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazano, że personel medyczny więzienia miał świadomość ekstremalnego cierpienia pacjentki oraz ryzyka dla jej zdrowia psychicznego, a mimo to zignorował wnioski o konieczną interwencję chirurgiczną. Wyrok ten nie ustanawia precedensu obejmującego wszystkie osoby transpłciowe w systemie więziennictwa, lecz odnosi się do przypadków, w których dysforia płciowa osiągnęła poziom wymagający pilnej pomocy medycznej, a zaniechanie zabiegu byłoby naruszeniem konstytucyjnych praw osadzonego.
Władze stanu Idaho nie zgadzają się z tym wyrokiem. Gubernator Brad Little publicznie skrytykował decyzję sądu, argumentując, że środki z podatków mieszkańców nie powinny być przeznaczane na operacje dla osób skazanych za przestępstwa seksualne, zwłaszcza w sytuacji, gdy opinie części specjalistów w dziedzinie zdrowia psychicznego co do konieczności zabiegu były rozbieżne. Gubernator zapowiedział podjęcie wszelkich dostępnych kroków prawnych, włącznie z próbą zaskarżenia orzeczenia przed Sądem Najwyższym, podkreślając, że będzie dążył do podważenia nakazu sfinansowania procedury.
Obserwatorzy zwracają uwagę na znaczące koszty podejmowanych przez stan działań prawnych. Według danych cytowanych przez obrońców Edmo, dotychczasowe nakłady na apelacje przeciwko przyznaniu zabiegu wielokrotnie przewyższyły szacowany koszt samej operacji, który wynosi od 20 do 30 tysięcy dolarów. Prawnicy reprezentujący skazaną podkreślają, że uporczywe odrzucanie wniosków o leczenie wynika z uprzedzeń wobec osób transpłciowych, a nie z racjonalnych przesłanek medycznych czy finansowych.
